Informele zorg onmisbaar in de laatste levensfase

Als huisarts of verpleegkundige heb je veelvuldig contact met mantelzorgers. Je praat met ze over de nieuwe medicijnen of het hoog-laag-bed dat geregeld moet worden. Maar voor een gesprek over wezenlijke zaken ontbreekt het je vaak aan tijd. Dan is het goed om te beseffen dat er mensen zijn die hier wel tijd voor hebben.

Vrijwilligers: informele zorgverleners
De vrijwilligers palliatieve terminale zorg (vptz) doorlopen een speciaal scholingstraject. Hun meerwaarde zit in het feit dat ze kennis hebben van de palliatieve zorg. Dat betekent dat ze zijn geschoold op alle facetten die in deze fase aan bod komen: communicatie, spiritualiteit, complementaire zorg en praktische vaardigheden. Ik noem ze om die reden ook liever informele zorgverleners.

Alvast klaar staan
Als professional kun je de mantelzorger van iemand in de laatste levensfase al vroeg wijzen op de mogelijkheid om informele zorg in te zetten. Als er alvast kennis is gemaakt en er een vrijwilliger ‘klaar staat’, kan die geleidelijk aan bijspringen. “Zo’n extra vreemde in huis, die weet helemaal niet wat we nodig hebben. Dan ben ik alleen maar tijd kwijt met alles uitleggen,” is vaak een eerste reactie. Maar als de vrijwilliger kennis komt maken, draaien mensen vaak bij. Stap voor stap kan de vrijwilliger bij de volgende bezoeken steeds meer taken overnemen. Zodat de mantelzorger na een aantal weken de rust vindt om iets voor zichzelf te gaan doen.

PaTz-groepen
Steeds meer professionals weten hoe onmisbaar de informele zorg is in deze fase en weten ons te vinden. Dat komt bijvoorbeeld ook door de PaTz-groepen die in opkomst zijn. Daarin kijken de huisarts, de thuiszorgmedewerker en eventueel de geestelijk verzorger, de fysiotherapeut en de informele zorgverlener samen naar de zorgsituatie. Daar kan ook de vraag op tafel komen hoe het met de mantelzorger gaat. De conclusie kan zijn dat de huisarts de mantelzorger uitnodigt voor een gesprek in de praktijk. Even op een afstandje van de zieke kan de aandacht zich richten op de naaste. De conclusie kan ook zijn dat extra mantelzorgondersteuning nodig is.

VPTZ intramuraal
Sinds 1 januari bieden we de mogelijkheid vrijwilligers van zorginstellingen bij te laten scholen op het gebied van informele zorg in de palliatieve fase. Zo kunnen ze bij nog meer zieken en hun naasten een waardevolle bijdrage leveren. Het vergroot de kwaliteit van de zorg voor de patiënt, wat zeker in deze fase een belangrijke aanvulling is.

Dit blog is geschreven aan de hand van een interview met Carolien van Gestel. Zij is coördinator VPTZ bij StiB.

carolien van gestel webversie
Disclaimer Design door BuroPARK